Verduurzamen bos- en houtketen

Deelname aan de EU COST-actie FP0902

Deze editie van de Europese kennisuitwisselingsactie 'COST' is gericht op de ontwikkeling en harmonisatie van operationele onderzoeks- en registratiemethoden aangaande biomassaproductie uit het bos. In samenwerking met Alterra wordt Nederlandse ervaring en kennis ingebracht.

De emballagesector verbruikt ruim één miljoen m3 hout rondhoutequivalenten. Een aanzienlijk deel van het Nederlandse houtverbruik. In 2009 was nog geen enkel bedrijf in Nederland in de emballagesector FSC en/of PEFC ´Chain of Custody´ (handelsketen, CoC) gecertificeerd. Dat betekent dat er in Nederland geen houten verpakkingen van aantoonbaar duurzaam geproduceerd hout geproduceerd werden.

Door de WUR wordt een onderzoek uitgevoerd naar de huidige stand van kennis m.b.t. de praktijk en de risico's van genetisch gemodificeerde bomen (GMO) in opdracht van VROM, BGGO en COGEM. Stichting Probos heeft in het verleden twee maal onderzoek gedaan naar onderzoek naar en toepassing van GMO in de bossector.

Probos heeft in opdracht van FSC Nederland 19 bouwprojecten geëvalueerd bij 14 verschillende partners van FSC Nederland. Primair doel van deze evaluaties was te toetsen of er in de betreffende projecten FSC-hout (op de juiste manier) was voorgeschreven en uiteindelijk ook is toegepast.

Op verzoek van Forest Europe voert Probos de review uit van hoofdstuk 6 in het rapport: State of Europe’s Forest 2011. Hoofdstuk 6 behandelt de Sociaal economische functies en condities die mede bepalend zijn voor duurzaam bosbeheer, zoals de bezitsstructuur, de bijdrage van de bos- en houtsector aan het BNP en bijvoorbeeld ook de openstelling van het bos voor recreatie en cultuurhistorische waarden.

Probos ontwikkelt infobladen voor FSC Nederland om actuele thema’s rondom FSC-regels te verhelderen en praktisch toepasbaar te maken. Het certificeringssysteem FSC kent diverse labels waaronder FSC-gecertificeerd hout en houtproducten worden verkocht: FSC Pure, FSC Mixed Sources/Mixed Credit en FSC Recycled.

Probos heeft het Nederlandse potentieel van dikke grove den (dbh > 50 cm) in beeld gebracht en vervolgens gekeken of het rondhout geschikt is voor een door de opdrachtgever gespecificeerde toepassing.

In navolging van de 'Verkenning naar de knelpunten en stimuleringsmogelijkheden voor de inzet van hout voor energie in de Provincie Gelderland' die door Probos en Alterra is uitgevoerd, heeft de Provincie Gelderland het kennis- en leertraject 'Op eigen hout' opgezet voor beleidsmedewerkers en vergunningverleners van gemeenten.

In opdracht van de Provincie Gelderland heeft Probos samen met Alterra een verkenning uitgevoerd naar de knelpunten en stimuleringsmogelijkheden voor de inzet van hout voor energie in de Provincie Gelderland.

Op verzoek van LEI, Wageningen UR heeft Probos een quick scan uitgevoerd naar de markt van houtige biomassa in de Achterhoek. De resultaten van deze studie worden gebruikt voor het project Stoken op Streekhout.

Samen met Borgman Beheer Advies BV. brengt Probos het biomassapotentieel in de Provincie Belgisch Limburg in beeld. Dit gebeurt in het kader van het project ‘Limburgs groen voor een groene economie’. Binnen het project wordt gebruik gemaakt van het biomassarekenmodel dat Probos voor Borgman heeft ontwikkeld.

Een delegatie Canadezen uit de bos- en houtsector komen naar Nederland en willen graag de stand van zaken en ontwikkelingen in de Canadese bos- en houtsector presenteren aan een brede doelgroep, bestaande uit onder andere houthandelaren, houtverwerkende bedrijven, beleidsmakers en bosbouwers.

In opdracht van de Federale Overheids Dienst Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu voert Probos in de eerste helft van 2009 een inventarisatie uit naar het aandeel duurzaam geproduceerd hout op de Belgische markt in 2008.

De laatste decennia is de financiering van bos en natuur stap voor stap steeds meer gedomineerd geraakt door overheidsfinanciering. Door het deels collectieve karakter ervan zal betrokkenheid van overheden bij de financiering in veel gevallen ook in de toekomst aan de orde zijn.

Steeds meer opdrachtgevers gaan er toe over functionele eisen te stellen aan het bestek voor aanbesteding. Dit heeft onder meer tot gevolg dat langzamerhand de specifieke kennis over hout(toepassingen) afneemt, terwijl er juist allerlei ontwikkelingen gaande zijn die juist meer kennis vereisen.

De vraag naar duurzaam geproduceerd en dus gecertificeerd hout neemt snel toe. Het duurzaam inkoopbeleid van de verschillende overheden en de algemene trend naar maatschappelijk verantwoord ondernemen, maken de roep om gecertificeerd hout alleen maar luider.

De begeleiding van recreatie vormt een belangrijk en tijdrovend onderdeel van het takenpakket van natuurbeheerders en brengt ook de nodige kopzorgen met zich mee. Natuurbeheerders worden bijvoorbeeld regelmatig geconfronteerd met aanvragen voor het organiseren van sportevenementen in hun natuurgebieden.

Het Platform Hout Nederland (PHN) is een coalitie van marktpartijen uit de bos- en houtsector die hun gezamenlijke belangen behartigen, beleidsondersteuning geven en visies ontwikkelen over de positie van de Nederlandse houtverwerkende industrie en de Nederlandse houtvoorziening.

Tropisch hardhout is een schaarse grondstof, zeker als dit afkomstig is uit duurzaam beheerd bos. Het is dan ook van groot belang om tropisch hardhout alleen voor die toepassingen in te zetten waar de specifieke kwaliteiten van dit hout tot hun recht komen.

Er bestaat nog veel onduidelijkheid over de logistiek rondom de oogst, verwerking en levering van biomassa. Er wordt vaak snel overheen gepraat. Een veel gehoorde opmerking is: “Als de vraag er is dan komt de biomassa vanzelf.”