Verduurzamen bos- en houtketen

De Renewable Energy Directive III (RED III) is een herziene Europese richtlijn die tot doel heeft de energietransitie te versnellen en het aandeel hernieuwbare energie in de EU te vergroten. Voor Nederland als Europese lidstaat is de RED III een bindend kader. Het verplicht onder andere om aan te tonen dat biomassa, zoals hout uit bossen, op duurzame wijze is geproduceerd. In meer algemene termen betekent dit dat er op Europees niveau specifiek voor bosbiomassa duurzaamheidscriteria voor houtoogst zijn opgesteld die zich richten op:

a) legaliteit van houtoogst
b) bosregeneratie
c) bescherming van gebieden aangewezen voor natuurbescherming
d) behoud van bodemkwaliteit en biodiversiteit
e) behoud van de productiecapaciteit van het bos op lange termijn
f) bescherming van land met hoge biodiversiteitswaarde

In the framework of the Zero Deforestation Timber project under the AL-INVEST Verde programme, led by the International Tropical Timber Technical Association (ATIBT), community forest enterprises (ejidos) in Campeche and Quintana Roo are working to strengthen their participation in international value chains. These regions in southern Mexico possess rich forest resources managed under community-based systems, yet face challenges in reaching high-value export markets that require legal, traceable, and sustainable timber. This project aims to promote nearshoring transformation models and improve trade facilitation between local producers and European buyers, in line with the EU Deforestation Regulation (EUDR).

Stichting Probos implements the project “Exploring current and potential revenue streams for forest managers in the tropics” on behalf of FSC Netherlands. The project examines the current and potential income sources of forest managers in tropical countries, focusing on timber, Non-Timber Forest Products (NTFPs) and Payments for Ecosystem Services (PES). The study includes a global literature review and a country analysis of Suriname, resulting in two reports and an infographic that present the key findings and recommendations for FSC Netherlands.

In addition to the FSC Continuous Improvement Procedure (CIP) pathway, which is currently being developed by Probos and ESS under the SUSTAME project, the FSC group structure (‘group certification’) could further lower the threshold for certification for forest communities. A skilled and qualified group manager could actively support communities and manage the certification on their behalf. A group certificate also offers cost advantages.

Probos Promotes Lesser-Known Timber Species from Cameroon

As part of the ASP Cameroon project, funded by the European Union and executed by the International Technical Tropical Timber Association (ATIBT), Probos is responsible for the action focused on promoting Lesser Known Timber Species (LKTS) from Cameroon.

Valorizing LKTS is important to (1) prevent overharvesting of commercial species that reduces their regeneration potential, (2) prevent significant changes to forest structure, (3) increase the resilience of sustainable forest operations by diversifying income streams, and (4) diversify product offerings in Europe.

De Rijksoverheid en de EU willen ontbossing en bosdegradatie voorkomen en duurzaam bosbeheer, Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) stimuleren. Duurzaam geproduceerd hout tot norm maken op de Nederlandse markt draagt bij aan deze doelstellingen. Om na te gaan wat de stand van zaken is en om eventuele interventies te plegen, is het belangrijk het aandeel duurzaam geproduceerd hout op de Nederlandse markt in kaart te brengen en te monitoren.

Met een wereldbevolking die groeit naar zo’n 10 miljard in 2050 en een wereldwijd stijgende welvaart, neemt de druk op het grondgebruik toe. Al bijna de helft van de oorspronkelijke bossen op aarde is verdwenen. Van het overgebleven bos is slechts een klein deel beschermd. Herbebossing is cruciaal, maar compenseert niet de waarde die oude en oorspronkelijke bossen vertegenwoordigen. Probos draagt daarom actief bij aan het tegengaan van ontbossing, zowel in Nederland als in de kwetsbare bossen wereldwijd. Bossen meer waarde geven, verkleint de kans op bosdegradatie en omvorming naar ander landgebruik. Het versterkt de business case voor bos en duurzaam bosbeheer.

Businesses interested in sustainable tropical timber sourcing had the opportunity to explore timber species and meet key suppliers in Selva Maya, the second-largest tropical rainforest in the Americas. The event took place from November 17th – 23rd, 2024. The trade mission, organized by the Rainforest Alliance, FSC, and Probos, aimed to develop new market opportunities that promote forest conservation and strengthen the economic resilience of forest communities in Mexico and Guatemala.

Eli Prins, Mark van Benthem, november 2024

To incentivize Sustainable Forest Management (SFM) and contribute to forest conservation, Probos and partners establish new value chains for conservation timber and ecosystem services, from source to market. This results in community development and verified sustainable timber products for cities and other partners.

Probos supports and promotes sustainable forest management (SFM) worldwide. Under the Cities4Forest program (C4F), which ended March 2024, Probos and partners set up new value chains for ‘conservation timber’ supply to Dutch cities. This pioneering work signaled a great interest in The Netherlands and Europe for timber and timber products from sustainable community forest management operations. However, the supply of conservation timber on the European market remains limited. Therefore, a new project has been initiated together with our local partner in Suriname, ESS, to support the production and supply of conservation timber from Suriname.

Encourage and record sustainable procurement by timber traders.
To position timber as one of the solutions to help address climate change, and use the momentum to promote the use of timber, there should be no debate about sustainable sourcing. Progressive Timber Trade Federations (TTFs) in Europe should encourage their members only to trade timber harvested from certified sustainably managed forests. Furthermore, this supports their members to comply with legal requirements including the upcoming EU Deforestation Regulation (EUDR).

Conservation timber in Rotterdam

De Rotterdamse ‘Beterbank’ combineert de duurzaamheidsambities van de stad met een mooi ontwerp voor een nieuwe stadsbank op basis van zes verschillende tropisch houtsoorten. In eerste instantie worden er 50 Beterbanken geplaatst, verspreid over Rotterdam. De eerste bank werd op 27 maart 2024 geplaatst ter hoogte van de Westerkade 31.

De houtsoorten op de Beterbank zijn afkomstig uit gemeenschapsbossen in de tropen, in het geval van Rotterdam uit Boliva en Guyana. Naast dat dit hout FSC gecertificeerd is, komt het hout uit bossen die worden beheerd door gemeenschappen. 

De stad Amsterdam heeft een eigen houtwerf, een locatie dichtbij het Amsterdamse bos waar hout opgeslagen, gedroogd, gezaagd en verwerkt kan worden. De Houtwerf streeft ernaar dat het hout van de stadsbomen van Amsterdam hoogwaardig wordt toegepast. Immers door het Amsterdamse hout hoogwaardiger toe te passen blijft de CO₂, opgeslagen in de houtproducten en langer vastgelegd in de keten. Dit draagt bij aan de duurzaamheidsambities van de stad. Amsterdam wil daarnaast graag dat het hout wordt toegepast binnen de eigen Gemeente: hout ván Amsterdam, vóór Amsterdam.

Cities4Forests Amsterdam and Rotterdam

Amsterdam and Rotterdam are two of six European cities that have been invited to engage in the Cities4Forests partnership to showcase community-forest enterprises and the conservation benefits of using sustainably sourced ‘conservation timber’ and the wood product that result from it. These high-visibility exchanges will promote consumer awareness, forest stewardship, and urban policies that exhibit leadership on climate and biodiversity. These local-to-local partnerships can demonstrate the power of “thinking globally, and acting locally.”

Samen met de hogescholen Van Hall Larenstein en InHolland en een groot aantal partners in Suriname, werkt Probos aan de ontwikkeling van een Living Lab voor innovatief onderwijs en praktijkgericht onderzoek in Suriname. Het Living Lab brengt kennis, onderzoek en onderwijs samen op de locatie van het Jan Starke Praktijkcentrum voor Bos en Natuur JSOOC. Het JSOOC is gevestigd op de voormalige houtvesterij Zanderij 1. Dit centrum is omgeven door een 500 hectare groot leerbos waarin een groot aantal bostypen voorkomen en is een perfecte uitvalsbasis naar de verschillende proefvelden in het Surinaamse binnenland.

De gemeente Rotterdam gebruikt voor haar parkbanken en overig straatmeubilair een beperkt aantal houtsoorten, vaak afkomstig uit tropische bossen. Dit hout komt uit aantoonbaar duurzaam beheerde bossen met duurzaamheidscertificaat.

Sinds 2010 streeft de rijksoverheid ernaar 100% duurzaam geproduceerd hout in te kopen dat voldoet aan vastgestelde duurzaamheidscriteria. Om de rijksoverheid te steunen bij deze opgave is in 2008 de Timber Procurement Assessment Committee (TPAC) opgericht. TPAC is de commissie die toetst of certificeringssystemen voor duurzaam geproduceerd hout voldoen aan de gestelde inkoopcriteria van de Nederlandse overheid. De inkoopcriteria en toetsingsprocedure zijn vastgelegd in de Timber Procurement Assessment System (TPAS).

SURINAME CLIMATE SMART FORESTRY Program (CSF-P): a forest carbon project under the Verified Carbon Standard through reduced impact logging (RIL-C).

The aim of this study is to make further insightful the sustainability and legality of the import of tropical primary and secondary wood products by the EU27+UK. The seven main importing countries (Belgium, France, The Netherlands, Italy, United Kingdom, Germany and Spain) together represent approximately 90% of the EU28 primary tropical timber product import. The concentration of imports in these seven countries provides a strong lever for change. A rapid shift towards sustainable timber could have wide-ranging consequences for the world’s tropical forests.

Het stimuleren van de hoogwaardige toepassing van Nederlands hout is één van de ambities van de Nationale bossenstrategie. Aan de keten van het blessen van het hout tot en met de rondhoutverwerker is lange tijd weinig aandacht besteed. In dit project ligt juist de nadruk op het versterken van de rol van de Nederlandse rondhoutverwerkers binnen de bos- en houtketen. De Nederlandse rondhoutzagerijsector is namelijk van cruciaal belang voor het stimuleren van hoogwaardig gebruik van Nederlands hout.