Toekomstbestendig bosbeheer

Veel bosbeheerders zijn zich bewust van het belang van cultuurhistorie, maar velen hebben dit nog niet omgezet in concrete maatregelen. Dit heeft enerzijds te maken met kennisgebrek, hetgeen niet verwonderlijk is bij zo'n 'jonge' bosfunctie, maar zeker ook het gebrek aan inspirerende voorbeelden.

Veel bosbeheerders zijn zich bewust van het belang van cultuurhistorie, maar velen hebben dit nog niet omgezet in concrete maatregelen. Dit heeft enerzijds te maken met kennisgebrek, hetgeen niet verwonderlijk is bij zo'n 'jonge' bosfunctie, maar zeker ook het gebrek aan inspirerende voorbeelden.

Voor terreinbeheerders is het een uitdaging om natuurgebieden kostenefficiënt te beheren. Zo vergt het bijvoorbeeld veel tijd en geld om open (natuur)terreinen, zoals heideterreinen, bermen en uiterwaarden, in stand te houden.

Op 16 augustus 2011 is voor een Chinese delegatie een excursie verzorgd op één van de wilgen-energieplantages in het Flevo-energiehout project. De excursie maakte onderdeel uit van de ‘EU-China Rover Basin Management Programme study tour to Europe’.

De Nederlandse verdedigingslinies, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de Grebbelinie en de Stelling van Amsterdam, staan volop in de belangstelling. Er vinden diverse projecten plaats om deze linies en de vestingwerken binnen deze linies enerzijds beter beleefbaar en bereikbaar te maken en anderszijds om delen van deze linies een nieuwe functie te geven.

De vraag naar houtige biomassa voor de opwekking van duurzame energie neemt sterk toe. Niet alleen overheden zien in duurzame energie uit (houtige) biomassa een belangrijk middel om hun klimaatdoelstellingen te halen. Ook in de praktijk wordt houtige biomassa steeds meer ingezet als schone brandstof.

Doel van het project is om bosbeheerders te stimuleren om de bijzondere cultuurhistorische kwaliteiten van de oude Veluwse bossen te integreren in beheer, inrichting en publieksvoorlichting. Hiervoor wordt de laatste stand van kennis hierover gecommuniceerd naar bosbeheerders door middel van een symposium en artikel.

NABU Naturschutzstation e.V. werkt samen met Regional Forstamt Niederrhein, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Stichting Huis Bergh aan het project VIEW ´Visualisatie van de bosgeschiedenis in de Euregio´.

De provincie Gelderland heeft in 2010 subsidie toegekend aan zeventien projecten op de Veluwe waarin de cultuurhistorie van bossen weer zichtbaar en beleefbaar wordt gemaakt. In een aantal van de projecten van Het Geldersch Landschap en de gemeente Epe worden wallen en greppels hersteld.

De aanplantactie
2011 Is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van de Bossen. Stichting Probos is daarom samen Total Timber BV, de Nederlandse Bond van Timmerfabrikanten (NBvT), de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen (VVNH) en Staatsbosbeheer een aanplantactie gestart om de aanplant te stimuleren van inheemse boom- en struiksoorten die zeldzaam zijn geworden in het Nederlandse bos.

Nagenoeg alle Europese bossen zijn beïnvloed door vele generaties mensen. Iedere generatie heeft daarbij zijn sporen nagelaten , die tot op de dag van vandaag in het bos is terug zijn te zien in o.a. grens- en wildwallen, rabatten, celtic fields, grafheuvels, leem-, grind- en ijzerkuilen, lanen en bomenrijen, hakhout, doelen- en grensbomen, historische wegen en paden, historische gebouwen en bouwsels enz.

Energieplantages van snelgroeiende boomsoorten, zoals wilg, zijn aantrekkelijke biomassaproducenten. Ze zijn efficiënt te telen, zijn zeer geschikt voor de toegepaste conversietechnologie, zijn duurzaam en leveren een bijdrage aan de biodiversiteit in het landelijk gebied.

In het Eperholt bevindt zich langs een deel van de Kamperweg een ondiepe greppel, waarvan het vermoeden bestaat dat dit een kielspit is waarmee een voormalige perceels- of eigendomsgrens werd gemarkeerd.

Sociale werkvoorziening en zorg is een relatief nieuw fenomeen binnen het natuur- en landschapsbeheer in Nederland. Vanuit de zorg en arbeidsvoorziening is er sprake van een toenemende vraag naar geschikte werkplekken.

Het Eperholt en het Sprengenbos bij Epe zijn relatief jonge heideontginningsbossen, hoofdzakelijk aangelegd aan het begin van de twintigste eeuw. De bossen bevatten diverse waardevolle relicten die kenmerkend zijn voor deze ontginningsgeschiedenis.

De essenhakhoutbossen van Kolland en Overlangbroek zijn opgenomen in Natura 200 gebied Kolland en Overlangbroek, o.s. met het oog op de kenmerkende mossengemeenschappen die zich in deze bossen bevinden.

Op 27 januari 2011 vond in het Provinciehuis Gelderland in Arnhem het symposium ‘Meer duurzame energie uit houtige biomassa’ plaats. Aan dit symposium namen 90 personen deel.

Mountainbiken is een aandachtsgebied voor veel bos- en natuurbeheerders. Probos heeft onderzoek gedaan naar schade en overlast en daarna veel kennis ontwikkeld op het gebied van de aanleg van duurzame mountainbikeroutes.

De uitwerking van een voorlichtingsconcept voor houtoogst en bosomvorming waarbij gebruik gemaakt wordt van mobiele informatie-units.

Bosbeheer wordt nog te sterk beperkt door grenzen, zowel opstand- als eigendomsgrenzen. Het zou beter zijn om op een groter schaalniveau te plannen, op boslandschapsniveau.